Tác động của dịch Covid-19 đến phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Đà Nẵng trong 4 tháng đầu năm 2020.
Đăng ngày 06-05-2020 01:56

Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 vẫn đang tiếp tục diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến nhiều quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam, Nhà nước và Chính phủ đã có nhiều biện pháp nhằm ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh và đến nay đã đạt được một số kết quả khả quan. Tuy nhiên, đại dịch Covid-19 vẫn đang gây ra nhiều tác động rất lớn đến kinh tế - xã hội của Việt Nam nói chung và thành phố Đà Nẵng nói riêng trong 04 tháng đầu năm 2020 như:

Về một số lĩnh vực dịch vụ, sản xuất

Du lịch là một trong những ngành chịu tác động nặng nề nhất của đại dịch Covid-19. Phần lớn các khách sạn, homestay, nhà nghỉ trên địa bàn Đà Nẵng tạm thời đóng cửa, đặc biệt ngành lưu trú chỉ phục vụ lượng nhỏ khách đang lưu trú do không thể di chuyển hoặc về nước vì buộc phải cách ly để phòng dịch. Số lượt khách cơ sở lưu trú phục vụ ước tính 4 tháng ước đạt 1.177 nghìn lượt khách, trong đó, khách quốc tế ước đạt 471,3 nghìn lượt, giảm 45,3%; khách trong nước ước đạt 705,7 nghìn lượt, giảm 48,6%. Doanh thu dịch vụ lưu trú và ăn uống 4 tháng ước đạt 3.711,2 tỷ đồng giảm 41,4% so với cùng kỳ năm 2019. Trên địa bàn thành phố có 409 đơn vị kinh doanh lữ hành; 968 cơ sở lưu trú du lịch, 4.694 hướng dẫn viên, tuy nhiên do tình hình dịch Covid-19 nên hiện nay có nhiều doanh nghiệp du lịch đang tạm dừng hoạt động (có 99 cơ sở lưu trú du lịch đang tạm dừng hoạt động đón khách, các khu, điểm tham quan du lịch trên địa bàn thành phố cũng đang ngừng hoạt động).

Tổng mức bán lẻ hàng hóa giảm ở tất cả các ngành hàng do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid -19 cùng với việc thực hiện chủ trương giãn cách xã hội, nhu cầu tiêu dùng dân cư giảm. Tổng mức bán lẻ hàng hóa 4 tháng ước đạt 17.097 tỷ đồng, đạt 24% kế hoạch năm, giảm 6,8% so với cùng kỳ 2019. Tình hình kinh doanh, mua bán tại các siêu thị, chợ, trung tâm thương mại trên địa bàn thành phố giảm so hơn với bình thường, sản lượng tiêu thụ hàng hóa tại các chợ chậm, khách hàng đến chợ giảm 30-40%. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trên địa bàn thành phố bình quân 4 tháng đầu năm 2020 tăng 5,24% so với cùng kỳ 2019.

Hoạt động xuất nhập khẩu của thành phố chịu ảnh hưởng không nhỏ từ dịch Covid-19. Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa lũy kế 4 tháng ước đạt 478,9 triệu USD, giảm 4,8% (KH tăng 7-8%). Kim ngạch nhập khẩu tháng 4/2020 ước đạt 109,5 triệu USD, giảm 4,1% so với cùng kỳ 2019; lũy kế 4 tháng ước đạt 391,7 triệu USD, giảm 3,9% so với cùng kỳ năm 2019.

Hoạt động vận tải do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 nên kết quả hoạt động bị giảm sút. Tổng doanh thu ngành vận tải 4 tháng đạt 4.447,9 tỷ đồng, giảm 9,4%. Khối lượng luân chuyển hàng hóa bằng đường bộ, đường thủy 4 tháng đạt 1.233,4 triệu T.Km, giảm 7,5%. Khối lượng luân chuyển hành khách bằng đường bộ, đường thủy 4 tháng đạt 395,2 triệu HK.Km, giảm 32,4%.

Hoạt động sản xuất công nghiệp trên địa bàn thành phố tháng 4/2020 gặp nhiều khó khăn, thị trường tiêu thụ trong nước và xuất khẩu ngưng trệ. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) thành phố 4 tháng ước giảm 3,7% so với cùng kỳ 2019[1]. Nhìn chung, khó khăn chủ yếu của sản xuất công nghiệp trên địa bàn thành phố hiện nay là do sự đứt gãy của các chuỗi cung, cầu hàng hóa trên thị trường cả trong và ngoài nước. Sản xuất và lưu thông, tiêu thụ hàng hóa bị đình trệ, ảnh hưởng đến việc tìm kiếm các đơn hàng mới, do đó ảnh hưởng đến doanh thu của doanh nghiệp và việc làm, thu nhập của người lao động.

Hoạt động sản xuất thủy sản - nông - lâm tương đối ổn định và ít chịu ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19. Sản lượng khai thác thủy sản 4 tháng ước đạt 13.425 tấn, đạt 35% kế hoạch năm, tăng 2,2% so với cùng kỳ 2019. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của dịch Covid -19 nên sản lượng đánh bắt được tiêu thụ thấp, giá cả có xu hướng giảm, các chủ tàu có công suất lớn phải chuẩn bị các điều kiện để dự trữ và bảo quản sản phẩm làm cho chi phí tăng lên, doanh thu giảm nên cũng ảnh hưởng đến đời sống thu nhập của bà con ngư dân. Lúa Đông Xuân 2019-2020 đến nay đã thu hoạch đạt 1.417,9 ha/2.614,7 ha, năng suất đạt 63,8 tạ/ha, sản lượng đạt 1.6693,3 tấn. Tình hình chăn nuôi trên địa bàn thành phố ổn định, không có dịch bệnh xảy ra.

Về đầu tư công, thu - chi ngân sách

Thành phố cũng đã thực hiện nhiều biện pháp quyết liệt để đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công. Tổng giá trị giải ngân vốn đầu tư công năm 2020 đến ngày 30/4/2020 đạt khoảng 2.100 tỷ đồng, đạt 17% kế hoạch giao, trong đó: nguồn ngân sách trung ương hỗ trợ có mục tiêu đạt cao, đạt 75% kế hoạch (243 tỷ đồng/323 tỷ đồng). Tổng thu ngân sách nhà nước 4 tháng đầu năm 2020 (tính đến 30/4/2020) đạt 7.821 tỷ đồng, đạt 25,28% dự toán, trong đó: thu nội địa đạt 6.745 tỷ đồng, bằng 25,13% dự toán.

 Về tác động của dịch lên hoạt động của doanh nghiệp, người lao động và các đối tượng xã hội khác

Trong 4 tháng (tính đến 15/4/2020), thành phố đã cấp mới giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp cho 1.187 doanh nghiệp, chi nhánh và văn phòng đại diện, tổng vốn điều lệ đăng ký đạt 6.265 tỷ đồng; giảm 38% về số doanh nghiệp và giảm 44,5% về số vốn so với cùng kỳ 2019. Tổng số hồ sơ liên quan đến đăng ký doanh nghiệp từ 01/01 - 15/4/2020 là 8.315 hồ sơ, trong đó có 5.829 hồ sơ trực tuyến (chiếm tỷ lệ 70,1%).

Về thu hút đầu tư trong nước và ngoài nước, thành phố đã thu hút được 13.097 tỷ đồng vốn đầu tư, trong đó đã cấp Quyết định chủ trương đầu tư cho 04 dự án đầu tư trong nước, tổng vốn đầu tư là 10.815 tỷ đồng (tăng 593% về vốn so với cùng kỳ); cấp mới được 43 dự án FDI với tổng vốn đăng ký là 74,846 triệu USD.

Theo thống kê của Cục Thống kê thành phố Đà Nẵng, có 89,9% số lượng doanh nghiệp được khảo sát trả lời có chịu tác động của dịch Covid-19. Các khó khăn chủ yếu mà doanh nghiệp trên địa bàn thành phố phải đối mặt như: không thực hiện được hoạt động SXKD (58,4%), nguồn thu không đủ để bù đắp cho các chi phí phát sinh (45,8%), thị trường tiêu thụ trong nước bị thu hẹp (44,3%), hàng hóa sản xuất không xuất khẩu được (39,7%), không có nguồn thu để bù đắp cho các chi phí phát sinh (38,5%), thiếu hụt nguồn vốn SXKD (37,4%), thiếu hụt nguồn nguyên liệu từ nhập khẩu (30,9%), không tuyển được hoặc phải cắt giảm lao động (27,2%)…

Các giải pháp ứng phó chính mà doanh nghiệp áp dụng như: đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn/tay nghề cho người lao động (36,04%), cắt giảm chi phí hoạt động thường xuyên (36,01%), cắt giảm lao động (32,73%), tạm dừng hoạt động SXKD (32,45%), cho lao động giãn việc/nghỉ luân phiên (32,11%), cho lao động nghỉ không lương (29,68%), giảm lương nhân công (19,21%)… Tuy nhiên, theo kết quả khảo sát các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố, doanh thu Quý I/2020 chỉ đạt khoảng 65% so với cùng kỳ năm 2019 và dự kiến 4 tháng đầu năm 2020 chỉ đạt 62,26% so với cùng kỳ năm 2019.

Số lượng lao động bị ảnh hưởng khoảng 60.605 người, trong đó có 7.305 lao động bị chấm dứt hợp đồng lao động, 19.195 lao động bị ngừng việc và 34.105 lao động bị ảnh hưởng khác (làm việc tại nhà, giảm ngày công làm việc, hưởng lương thấp hơn, bị doanh nghiệp cho nghỉ phép luân phiên…).

Số hộ nghèo trên địa bàn thành phố bị ảnh hưởng là 3.831 hộ, trong đó, thuộc đối tượng bảo trợ xã hội trên địa bàn thành phố là 3.308 hộ, và số hộ nghèo là hộ người có công cách mạng là 523 hộ. Ngoài ra, thành phố có 30.083 đối tượng cần trợ giúp xã hội đột xuất, trong đó, có 2.700 người thuộc đối tượng cần hỗ trợ theo chủ trương của Chính phủ tại Nghị quyết số 42/NQ-CP ngày 09/4/2020 về các biện pháp hỗ trợ người dân gặp khắn khăn do đại dịch Covid-19 và 3.083 đối tượng đặc thù của thành phố (thân nhân người có công Cách mạng đang được hưởng trợ cấp thường xuyên; hộ nghèo, hộ cận nghèo theo chuẩn của thành phố; đối tượng bảo trợ xã hội đang hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo).

Có thể thấy, dịch bệnh Covid-19 tác động rất mạnh và nhiều chiều lên tất cả các lĩnh vực kinh tế - xã hội, trong đó 3 tác động chính vào tăng trưởng: đầu tư và thương mại; gián đoạn các chuỗi giá trị sản xuất quan trọng; suy giảm tiêu dùng ảnh hưởng đến dịch vụ và du lịch. Trong bối cảnh đó, kinh tế - xã hội thành phố 4 tháng đầu năm 2020 chịu ảnh hưởng nặng nề: Doanh nghiệp công nghiệp gặp khó khi tìm kiếm nguồn hàng hóa đầu vào thay thế trong thời gian ngắn, tình trạng thất nghiệp hoặc nghỉ việc tạm thời do thiếu nguyên liệu sản xuất là không thể tránh khỏi; các doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực du lịch gần như phải ngừng hoạt động hoàn toàn trong thời gian giãn cách xã hội, đặc biệt các doanh nghiệp lữ hành, các công ty đầu tư hệ thống hạ tầng du lịch (các khu nghỉ dưỡng, khách sạn, hệ thống dịch vụ nhà hàng, khu vui chơi giải trí,...) là những đối tượng chịu tác động mạnh nhất, lớn nhất hiện nay. Tuy nhiên, các mục tiêu an sinh xã hội được duy trì thực hiện, đời sống của các tầng lớp nhân dân được quan tâm, đảm bảo cung ứng hàng hóa thiết yếu đáp ứng nhu cầu của nhân dân trong thời gian ảnh hưởng của dịch Covid-19./.


[1] Đây là lần đầu tiên IIP tính bình quân 4 tháng ở mức âm trong suốt nhiều năm qua (IIP bình quân 4 tháng đầu năm giai đoạn 2016-2020: năm 2016: 111,37%; năm 2017: 112,32%; năm 2018: 108,06%; năm 2019: 104,34%; 2020: 96,29%).

Phòng Tổng hợp quy hoạch

Các tin khác